We kunnen er niet meer om heen: klimaatverandering impacteert drastisch hoe we onze tuin aanplanten en verzorgen. Lees in deze blogpost hoe we onze plantenkeuze hebben aangepast aan de nakende weersextremen die de klimaatverandering met zich meebrengt.
Wat staat er in deze blogpost
Bij de plantenkeuze voor een biodiverse tuin is een groot deel van onze visie gebaseerd op de voorspellingen van het International Panel on Climate Change (IPCC), zie eerdere blogpost Gardening in the Global Greenhouse. Kort door de bocht voorspelden deze wetenschappers dat het klimaat in onze contreien zou evolueren naar zachte, natte winters en droge, hete zomers. Daaraan gekoppeld voorspelden ze dat een bepaald weersfenomeen (vb droogte of regenperiodes) langer zal aanhouden dan voorheen.
Een biodiverse plantenkeuze voor deze weersextremen
Omdat je als tuinaannemer voortdurend buiten aan het werk bent, hou je om bedrijfsorganisatorische redenen het weerbericht nauwlettend in de gaten. Alleen al op deze manier merken we dag na dag dat deze voorspellingen – jammer genoeg- tot bijna in het kleinste detail bewaarheid worden. Sinds begin mei tot op heden (21 juni 2023) heeft het bijvoorbeeld nog geen druppel geregend maar maart en april waren dan weer super nat! Elders in de wereld is het niet beter: in Frankrijk staan de rivierbeddingen droog en in Canada is er reeds 600 miljoen hectare bos afgebrand… Deze klimaatfenomenen hebben uiteraard een enorme impact op de beplanting in onze tuin en daar wil ik hier even op inzoemen. Het is immers niet zo makkelijk om planten te kiezen die deze weersextremen tolereren. De droogteminnende, meditterane planten doen het bijvoorbeeld tijdens een hittegolf opperbest maar rotten weg tijdens de natte winters. Laat staan dat ze een occasionele winterprik overleven. Het vergde best wat onderzoek om in combinatie met habitat, grondsoort en de juiste bodembewerking tot robuuste plantenselecties te komen die deze omstandigheden het hoofd kunnen bieden. Gewapend met deze kennis, kunnen we nog steeds prachtige ecologische tuinen ontwerpen die daarenboven een bijdrage leveren aan de lokale biodiversiteit. Foto: Terwijl de gazon begint te verkleuren tgv de aanhoudende droogte, houden de vaste planten zonder enige moeite stand.
De juiste planten op de juiste plaats
Het vergde best wat onderzoek om in combinatie met habitat, grondsoort en de juiste bodembewerking tot robuuste plantenselecties te komen die deze omstandigheden het hoofd kunnen bieden. Gewapend met deze kennis, kunnen we nog steeds prachtige ecologische tuinen ontwerpen die daarenboven een bijdrage leveren aan de lokale biodiversiteit. De droogtetuin in dit voorbeeld is aangelegd op een Kempense zandrug en bevat derhalve andere plantensoorten dan een tuin in een lager gelegen leemgebied. Bij de aanleg wordt er specifiek gelet op de drainagecapaciteit van de bodem om het hoofd te bieden aan de winterse nattigheid. Een laagje mulch wordt tussen de beplanting bij aanleg aangebracht om gedeeltelijke evapotranspiratie in de zomer tegen te gaan.
De margrieten zijn bijna uitgebloeid en zullen zich spontaan uitzaaien in de tuin. Deze zelfuitzaaiing is een waardevolle eigenschap in klimaatadaptieve tuinen, omdat het betekent dat de planten zichzelf kunnen handhaven zonder extra water of verzorging van de tuinier. De spontane verspreiding zorgt voor een natuurlijke selectie waarbij de sterkste exemplaren overleven op de meest geschikte plekken in de tuin. Door deze planten hun gang te laten gaan, ontstaat er geleidelijk een veerkrachtige plantengemeenschap die steeds beter aangepast raakt aan lokale omstandigheden en extreme weersituaties. Dit zelfonderhoudende systeem past perfect bij de principes van natuurlijk tuinieren en vermindert de afhankelijkheid van kunstmatige bewatering, wat essentieel is in tijden van toenemende droogte en waterschaarste.
Sommige planten hebben een grijs, viltig blad als extra strategie om weerstand te bieden tegen hitte en verdamping. Deze zilverachtige beharing, bestaat uit talloze kleine haartjes die als een beschermende laag fungeren. Hierdoor wordt de verdamping van kostbaar water via de bladporiën aanzienlijk verminderd. Deze aanpassing maakt deze planten bijzonder geschikt voor waterarme tuinen.
